Dlaczego kot mruczy?

Któż z nas nie zna tego przyjemnego, niskiego wibrującego drżenia które czujemy kiedy siedzimy na fotelu i głaszczemy rozpostartego na kolanach kota? To właśnie mruczenie, jego uspokajający i relaksujący wpływ na nas jest jednym z czynników takiej popularności kotów w naszych mieszkaniach. Najważniejsze informacje:

• Mruczenie to forma komunikacji kotów, która pojawia się już u ślepych kociąt i służy budowaniu więzi z matką, a u dorosłych osobników może oznaczać zadowolenie, stres, chorobę lub domaganie się uwagi.
• Koty komunikują się także zapachowo, oznaczając teren poprzez gruczoły zapachowe na policzkach, między palcami i w okolicy odbytu, co ma kluczowe znaczenie przy wprowadzaniu drugiego kota do domu.
• Mechanizm mruczenia przez lata był przedmiotem badań, a obecnie wiadomo, że dźwięk powstaje dzięki współpracy struktur krtani, przepony i przepływu powietrza, przy częstotliwości od około 25 do 150 Hz.
• Niska częstotliwość mruczenia może mieć właściwości terapeutyczne, wspierając regenerację tkanek, obniżając ciśnienie krwi oraz przyspieszając gojenie kości i ran.

Jak koty komunikują się zapachem i dlaczego to dla nich tak naturalne?

Uważa się, że mruczenie jest jednym ze sposobów komunikacji kotów z otoczeniem. Znany badacz zachowań zwierząt John Bradshaw wyodrębnił jeszcze kilka innych sposobów. Jednym z najważniejszych i najstarszych jest komunikacja zapachowa. Dawni łowcy musieli na odległość sygnalizować swoją obecność. I tak w sumie pozostało do dziś. Gruczoły zapachowe kotów znajdują się w okolicy odbytu, na policzkach, między palcami. Drapiąc, ocierając się policzkiem, czy oddając mocz – kot zaznacza swój teren. Taki sposób porozumiewania związany jest z naturą kotów. Są oni urodzonymi , samotnymi myśliwymi którzy w naturze rzadko wchodzą sobie w drogę i zostawianie znaków zapachowych jest ważnym sposobem na porozumiewanie się.

Jak bezpiecznie wprowadzić drugiego kota do domu?

1. Dla nas ma to praktyczne znaczenie – wprowadzając drugiego kota do domu zaleca się najpierw zaznajomić koty wzajemnie „zapachowo”, bez pokazywania ich czy puszczania „na żywioł”.
2. Najpierw koty powinny pozostawać w izolacji, przenosimy kocyki i zabawki z zapachem drugiego kota, a także przenosimy zapach na dłoniach podczas głaskania obu kotów.
3. Taki proceder powinien trwać tydzień, kilka tygodni czasem dłużej – w zależności od stopnia zsocjalizowania i „jedynactwa” obu kotów.
4. W końcowym etapie koty mogą już siebie poznać wzrokowo. Taki stopniowy sposób poznawania kotów ze sobą minimalizuje ryzyko ataków, strachu i agresji.

Od kiedy kocięta potrafią mruczeć i po co robią to tak wcześnie?

Mruczeć zaczynają już małe ślepe kocięta, tym samym komunikując mamie swoją bliskość i stymulując karmienie. Podobnie mruczy kocia mama – daje znać kociętom, że jest tuż obok, jej mruczenie to jak kocia kołysanka, uspokaja. Mruczenie towarzyszy kotom przez całe ich życie, według Bradshawa kocie mruczenie ma różne zabarwienie, tonację i głośność w zależności od tego, co kot chce przekazać.

• Inaczej mruczy kot domagając się jedzenia.
• Inaczej gdy jest chory, zestresowany.
• Inaczej gdy jest po prostu zadowolony i zrelaksowany.

Jak działa mechanizm mruczenia – co dzieje się w krtani i przeponie kota?

No jak to jak ? 😉 – większość opiekunów kotów da sobie uciąć rękę, że aparat mruczący kota znajduje się w gardle – to tam przecież najbardziej wyczuwa się kocie wibracje.

Lata 60.

Tę teorię zanegował jednak w latach 60. XX wieku lekarz weterynarii, Walter McCuistion, pisząc: Nie powinniśmy zakładać, że mruczenie pochodzi z kociego gardła z tych samych względów, z których nie wierzymy, że aktorzy naszego ulubionego serialu mieszkają w telewizorze. Doktor McCuistion w drodze sobie znanych eksperymentów doszedł od wniosku, że za kocie mruczenie odpowiedzialny jest przepływ krwi przez żyłę główną dolną, która wibrując przenosi dźwięk na wzmacniajacą ją przeponę. Co ciekawe ten pogląd funkcjonował przez sponad 30 lat .

Lata 70.

Następnie w latach 70. XX wieku fizjolodzy John Remmers i Henry Gautier okablowali koty urządzeniami pomiarowymi, aby m.in. zbadać czy mruczenie powstaje „na miejscu”, czy też w wyniku impulsów wysyłanych z mózgu. W tym celu zacisnęli kilka ważnych nerwów, ale i po tym zabiegu test na mruczenie dał wynik pozytywny. Obaj uczeni zmierzyli również czynność mięśni krtani i przepony w trakcie mruczenia. Stwierdzili, iż przypuszczalnie powstaje ono w wyniku zamykania się i otwierania szpary głosowej.

Lata 80.

Dopiero w latach 80. XX wieku udało się dowieść, że można wywołać mruczenie, stymulując określone okolice kociego mózgu. Dziś wiemy na pewno, że impulsy dla mruczenia wysyła świadomie kot, wysyłając do mięśni tchawicy, krtani i przepony które współuczestniczą w tym zadaniu. Koty mruczą zarówno podczas wdechu jak i wydechu z kojącą częstotliwością od 25 do 150 Hz.

Co naukowcy już wiedzą o mruczeniu, a jakie pytania nadal pozostają otwarte?

Najnowsze badania idą krok dalej przyglądając się aktywności krtani i budowie strun głosowych (David Reby and Andrey Anikin ‘Current Biology’ 2023*) dają obraz tej niesamowitej zdolności, choć wciąż do końca nieodgadnionej, mianowicie, że mruczenie może być zjawiskiem pasywnym nie wymagającym, ani impulsu nerwowego, ani pracy mięśni krtani. Po przyjrzeniu się budowie strun głosowych okazuje się, że fałdy głosowe mruczków mają dodatkową poduszeczkę zbudowaną z tkanki łącznej. Przepływ powietrza podczas 75 oddechów (wdech i wydech) jest w stanie wywołać oscylację fałd głosowych i dźwięk mruczenia pojawia się wskutek rezonansu akustycznego.

Moc mruczenia

Jedno jest pewne. Mruczando to kojąca pieśń, która ma bardzo niską częstotliwość. Te dolne rejestry mają również kojące właściwości na tkankę mięśniową i kostną – wzmacniają ją i przyspieszają regenerację. Zakres częstotliwości 20Hz-50Hz ma potwierdzone badaniami dobroczynne wpływy na organizm. Działa obniżająco na ciśnienie krwi, może obniżać stan zapalny tkanek miękkich i przyspieszać gojenie ran oraz kości. Można więc śmiało uznać koty za terapeutów ducha i ciała. Ciekawe jakie jeszcze tajemnice skrywają przed nami te niesamowite kocie istoty?

Chen et al., Zhong. Wai Ke Za Zhi. 32, 217–219 (1994)

Źródła:

• J. Acoust. Soc. Am. 110, 2666 (2001)
• The felid purr: A healing mechanism? | AIP Publishing
• Microplastics Are Literally Raining from the Sky
• Possible Mechanisms for the Effects of Sound Vibration on Human Health – PMC
• Is a Cat’s Purr Actually Helpful to our Bones?